Columns en Archief

Projectie

19 juni 2017
Door: Jeffrey Wijnberg

De meeste mensen zijn uitermate tevreden met zichzelf; en heilig ervan overtuigd vrij te zijn van vooroordelen, negativiteit en kwalijke gedachten. Wil de mens dat positieve beeld van zichzelf overeind houden, dan moet hij zichzelf wel bedienen van psychologische trucs.

Gelukkig voert het brein deze trucs uit zonder dat de mens daar zelf weet van heeft; en dat heet dan: onbewust. Eén van de mooiste psychologische trucs heeft de beroemdste psycholoog allertijden Sigmund Freud de naam meegeven van: projectie. De werking van projectie is even effectief als het simpel is: eigen negatieve gedachten en gevoelens als ook oerdriften worden gewoonweg toegeschreven aan iemand anders. Daardoor kan de persoon in kwestie volhouden dat hij een goed mens is; en dat juist anderen niet deugen. Een klassiek voorbeeld is die van de vrouw die mettertijd een enorme hekel krijgt aan haar man en zelfs fantasieën koestert om van hem te scheiden, maar als het weer eens tot een aanvaring komt, tegen hem zegt: ‘waarom kun je gewoonweg niet een beetje liefdevoller zijn?!’ Meer dan eens wordt op mijn spreekuur het thema besproken van jaloezie, overspel en seksuele lust. Het zijn dan vooral de vrouwen die komen met opmerkingen als ‘mannen zijn alleen maar uit op een vluggertje’ of ik heb een hekel aan al die kerels je met hun ogen uitkleden’ en ‘die man van mij is al jaloers als ik vriendschappelijk omga met een mannelijke collega’. Echt interessant wordt het gesprek wanneer ik vragen stel als ‘wat vind jij dan aantrekkelijk in een man’ of ‘wanneer merk jij dat je seksueel opgewonden raakt’ en ‘wat gaat er in jou om als jouw man vertelt dat hij goed contact heeft met een vrouwelijke collega?’ En als ik met priemende vragen blijf aandringen, blijkt meer dan eens dat deze vrouwen liever de man beschuldigen voor zijn losbandigheid dan dat zij hun eigen lustbelevingen of jaloezie onder ogen willen zien. Voor alle duidelijkheid: het zijn niet alleen vrouwen die de kunst verstaan van het projecteren. Ook mannen lusten er wel pap van. Vooral als het gaat om eigen gevoelens van agressie en vijandigheid zal menig man die eerder toeschrijven aan anderen. Typische opmerkingen in deze categorie zijn: ‘mijn werkomgeving ervaar ik als bijzonder onveilig’ of ‘veel van mijn collega’s laten nooit het achterste van hun tong zien’ en ‘mijn baas zegt nooit iets positiefs; typisch iemand die altijd gelijk wil hebben’.

Als therapeut ben ik er niet per se op uit om de ware aard van elke patiënt te ontmaskeren. Wie zichzelf heilig verklaart, heeft mijn zegen. Maar het vingerwijzen werkt wel op mijn lachspieren.

 


Lees ook:

Bekijk alle columns

Reacties

  • Hysterisch,


    In een Nederlands boek over onze koninklijke familie staat dat onze voormalige vorstin Beatrix Diana ’hysterisch’ vond, zo staat vandaag te lezen in de Telegraaf (22/6)
    Het is niet te hopen dat Prinses Beatrix afgelopen maandag de column van Uw columnist psycholoog drs. Jeffrey Wijnberg heeft gelezen, waarin een van de mooiste psychologische trucs PROJECTIE van de beroemde psycholoog allertijden
    (Sigmund Freud) heel helder wordt beschreven.
    Ik citeer: “De meeste mensen zijn uitermate tevreden met zichzelf; en heilig ervan overtuigd vrij te zijn van vooroordelen, negativiteit en kwalijke gedachten.
    Wil de mens dat positieve beeld van zichzelf overeind houden, dan moet hij zichzelf wel bedienen van psychologische trucs.
    De werking van projectie is even effectief als het simpel is: eigen negatieve gedachten en gevoelens als ook oerdriften worden gewoonweg toegeschreven aan iemand anders.
    Daardoor kan de persoon in kwestie volhouden dat hij een goed mens is; en dat juist anderen niet deugen.”
    Beatrix had beter moeten weten voordat zij ‘oordeelde’ over deze vermeende persoonlijkheidstrek van de geliefde Prinses Diana.
    Overigens is Hysterie een van de meest complexe psychiatrische stoornissen waar Freud uitgebreid over heeft geschreven.

    Den Haag,

    Johan de Korte, psycholoog

    Johan de Korte
    22/06/2017 12:49
    (4 dagen geleden)

RSS feed van de reacties op deze pagina | RSS-feed voor alle reacties

Plaats uw reactie